دانشجوی دکتری فقه و حقوق قضایی مجتمع عالی فقه جامعة المصطفی العالمیة
چکیده
از آنجا که حکم قصاص در قرآن کریم بطورکلی و مطلق بیان شده همه مرتکبین قتل و یاجرح را شامل می شود اما یک مورد استثاء شده و آن عدم قصاص پدر و اجداد پدری نسبت به اولاد و احفاد است و روایات و ادله خاصی از پیامر (ص) و أئمۀ معصومین(ع) در این خصوص وارد شده است و فقهای فریقین در خصوص عدم قصاص پدر و اجداد پدری اتفاق نظر دارند مگر مالک و پیروانش که قایل به تفصیل شده و درصورت که پدر عمدا پسر را مانند ذبح کردن و پاره نمودن شکم به قتل رسانده باشد پدر قصاص می شود اما در غیر این صورت در قتل خطأی پدر قصاص نمی شود. اما در خصوص مادر و جدات اعم از پدری و مادری که دلیلی و روایتی خاصی وجود ندارد فقهای امامیه اطلاق حکم قصاص را شامل مادر وجدات دانسته و قائل به قصاص مادر وجدات هستند بجز اسکافی که قایل به عدم قصاص مادر است. اما فقهای عامه با اینکه دلیلی خاصی وجود ندارد مادر را با پدر قیاس نموده و از باب قیاس و استحسان مادر را نیز از قصاص معاف می دانند.